O PC vai lento:
é un virus?

Case nunca. Nos equipos que chegan por lentitude, o virus explica unha minoría dos casos: o habitual é un disco mecánico esgotado, memoria insuficiente para o que lle pides ou demasiados programas que arrincan co sistema. A forma rápida de descartalo sen abrir nada raro: abre o Administrador de tarefas e mira que está ao 100%. Se é o disco ou a memoria, non é malware, é unha peza que quedou curta. O malware deixa pegadas distintas e máis visibles: xanelas ou avisos que aparecen sen que fagas nada, o buscador ou a páxina de inicio cambiados sen motivo, contactos que reciben correos que ti non enviaches, ou o ventilador á máxima velocidade co equipo aparentemente parado. Se non ves ningún deses sinais e o problema é constante desde hai meses, aposta polo hardware ou a configuración antes que polo virus: é o que confirma o diagnóstico na maioría dos equipos que revisamos.

Fíxate no patrón, non nun só sinal: arranque lento, a icona do disco escintilando sen parar e a sensación de que o equipo «pensa» antes de abrir calquera programa, aínda que o rato se mova con normalidade. No Administrador de tarefas confírmalo: a columna do disco marca 100% mentres a CPU apenas se move, xusto ao revés do que pasa cando o pescozo de botella é outro. Hai un sinal que non admite dúbida e que merece paralo todo: clics rítmicos, chirríos ou zumbidos que antes non estaban. Iso non é lentitude do sistema, é un disco mecánico que está a fallar fisicamente, e cada hora que segue aceso achega o momento en que deixa de arrincar de todo. Se oes iso, a prioridade cambia: antes de mirar o rendemento, saca unha copia do que che importe. Se o disco xa é un SSD, este diagnóstico non se aplica e hai que mirar a memoria ou o arranque.

Case sempre, se o disco mecánico é o pescozo de botella e o resto do equipo aguanta: procesador e memoria decentes cun disco de pratos son a combinación máis desaproveitada que existe, e o salto nótase desde o primeiro arranque. O que determina se compensa non é unha cifra fixa, senón tres preguntas: se o equipo admite ampliar a memoria se fixese falta despois, se o sistema operativo que necesitas segue sendo compatible con ese hardware, e se o resto dos compoñentes ten varios anos de vida útil por diante ou o disco é a primeira peza dunha lista longa de substitucións. Se o equipo xa leva SSD e segue lento, cambialo de novo non arranxa nada: o problema está na memoria, no arranque ou, máis raramente, no malware. Migrar o sistema ao SSD sen reinstalar desde cero é o habitual e conserva os teus programas e a configuración, así que non fai falta empezar de novo.

Un, e co sistema operativo actualizado importa máis ca a marca do antivirus. Instalar dous á vez non dobra a protección: pisan o acceso aos mesmos ficheiros, o equipo vaise máis lento e en ocasións un antivirus bloquea o outro pensando que é el o sospeitoso, o que deixa xanelas sen vixilancia real. O antivirus integrado en Windows cobre dabondo un uso normal se o sistema recibe as súas actualizacións; o salto de protección real non vén de engadir unha segunda capa de antivirus, senón de manter o sistema e os programas ao día, facer copias de seguridade periódicas e desconfiar do que chega por correo ou por chamada antes de facer clic. Se o teu equipo forma parte dunha empresa, esa xestión centralizada si xustifica unha solución adicional pensada para iso, distinta de instalar dous programas de escritorio soltos que compiten entre si polos mesmos recursos.

Moi pouco, e varios directamente empeoran o problema que din resolver. O seu patrón é sempre o mesmo: instálanse tamén no arranque —xusto o que fai que un equipo vaia lento—, amosan un escaneo con decenas de «erros críticos» que en realidade son entradas de rexistro sen importancia, e detrás desa alarma ofrecen a versión de pagamento como única saída. Se un anuncio promete acelerar o teu PC unha porcentaxe concreta, é publicidade con métricas inventadas, non un dato medible: ningún programa de limpeza recupera o rendemento que perde un disco mecánico esgotado nin substitúe a memoria que falta. O único desa categoría que ten sentido real é o que xa podes facer ti de balde desde as ferramentas do propio sistema: liberar espazo no disco, revisar que arrinca só e manter o sistema actualizado. Se xa tes un destes programas instalado e non lembras escollelo ti, é bo momento para desinstalalo e comprobar que cambia.

É a solución bruta, e ás veces é a correcta, pero nunca o primeiro paso. Antes de formatar cómpre unha copia comprobada dos datos —comprobada de verdade, non só iniciada—, porque se algo falla a metade do proceso non hai volta atrás. E se a causa real era un disco mecánico esgotado ou falta de memoria, formatar non cambia nada: o sistema arrinca limpo, vai ben un tempo curto e volve ir lento en cuestión de días, porque o hardware segue sendo o mesmo. Formatar ten sentido cando o sistema está tan cargado de programas, restos e configuracións acumuladas durante anos que limpar peza a peza levaría máis tempo que empezar de cero, ou cando hai unha sospeita seria de malware que non se resolve cunha análise normal. Fóra deses casos, é máis rápido e menos arriscado diagnosticar primeiro que falla e arranxar só esa peza, que é exactamente o que facemos antes de propoñer un formatado.

Depende do que faga falta, non só da lista de tarefas. Un mantemento de software —limpeza do arranque, actualizacións, revisión do espazo— resólvese no mesmo día, porque non depende de pezas nin de encargas. Se fai falta cambiar o disco e migrar o sistema, o tempo márcao sobre todo a cantidade de datos que hai que mover e se a migración se fai clonando o disco antigo ou instalando de cero: clonar adoita ser máis rápido, pero esixe que o disco de orixe aínda se lea ben, así que se xa fai ruído non é a opción. Se necesitas traballar co equipo eses días, dino ao deixalo: moitas veces pódese priorizar deixalo operativo co mínimo o mesmo día e completar o resto sen que dependas del. O que alonga un prazo case sempre é atopar algo non previsto ao abrir o equipo, non a reparación en si.

Non hai un limiar fixo en euros porque depende de tres cousas que cambian segundo o equipo: cantas pezas fan falta á vez —non é o mesmo un disco que un disco máis memoria máis batería—, se esas pezas se seguen fabricando para ese modelo, e se o equipo, aínda que funcione perfecto, segue admitindo o sistema operativo e os programas que necesitas usar hoxe. Un portátil cunha soa peza frouxa e polo demais san adoita merecer a reparación sen dubidalo. Un equipo que necesita varias pezas á vez, que xa non recibe actualizacións de seguridade de fábrica, ou para o que xa custa atopar recambios, entra en terreo onde hai que comparar antes de decidir. Dámosche esa comparación con números reais do equipo que temos diante, non unha táboa xenérica, e se a conclusión é que non compensa arranxalo dicímoscho aínda que signifique non venderche nada.