Zure datuak,
berreskuratuta.

Kasu askotan bai, eta emaitza ez du gure laborategiak erabakitzen: diskoarekin ekarri aurretik egin dena da erabakigarria. Abiarazten ez den disko batek akats logikoa izan dezake —partizio-taula hondatua, fitxategi-sistema usteldua— edo akats fisikoa, eta pronostikoa oso desberdina da kasu bakoitzean. Gainera zarata egiten badu, klik lehorrak edo lehen egiten ez zuen burrunba bat, utzi pizteari: abiarazteko saiakera bakoitzak kalte mekanikoa larriagotzen du eta erreskatatzeko geratzen dena murrizten du. Xehetasunez azaltzen dugu hemen: zer egin disko gogorrak zarata egiten duenean. Guk lehenik diagnostiko bat egiten dugu, aurrekontutik kentzen dena onartzen baduzu, benetako bideragarritasuna eta prezioa esaten dizkizugu, eta orduan bakarrik erabakitzen duzu. Kasuak konponbiderik ez badu, esan egiten dizugu: ezinezkoa saiatzeagatik kobratzea ez da zerbitzu bat.

Utzi ekipoa erabiltzeari oraintxe bertan. Ezabatutako fitxategi bat ez da bat-batean desagertzen: sistemak espazio hori libre gisa markatzen du eta zerbait idatzi behar duen bezain laster berrerabiltzen du. Ordenagailua piztuta dagoen minutu bakoitza —eguneratze bat, nabigatzailea cachea gordetzen, antibirusa bere txanda egiten— aukera bat da zerbait berreskuratu nahi duzunaren gainean erortzeko. Akatsik garestiena berreskuratze-programa «doako» bat deskargatu eta instalatzea da kaltetutako disko berean, instalazioak berak ez legokeen tokian idazten baitu, hain zuzen. Hemen garatzen dugu: zergatik ez den formateatu behar datuak berreskuratu aurretik. Axola zaizkizun fitxategiak badira, itzali ekipoa, ez berrabiarazi «agertzen den ikusteko» eta ekarri iezaguzu. Zenbat eta gutxiago idatzi gainean, orduan eta gehiago berreskuratzen da.

Bai. Disko gogorrez eta SSDez gain, SD eta microSD txartelekin, USB memoriekin eta telefonoekin lan egiten dugu. Euskarri bakoitzak bere zailtasuna du: txarteletan arazoa kontrolagailuan edo kontaktuetan egon ohi da, memorian bertan baino gehiago, eta SSDetan TRIM-a sartzen da jokoan, ezabatu eta gutxira libre gisa markatutako blokeak benetan hustu ditzakeena —horregatik SSD batean presak disko mekaniko batean baino gehiago balio du—. Mugikorretan modeloaren eta zifratzearen araberakoa da: pantaila hautsita duen terminal moderno bat berreskuragarria izan ohi da, eta abiarazten ez den eta zifratuta dagoen bat, berriz, agian ez. Gainerako kasuetan bezala, lehenik diagnostikoa egiten da, eta zer dagoen esaten dizugu ezer ukitu aurretik.

Hiru tarte orientagarri daude, BEZik gabe, eta aurretiko diagnostiko bat, euskarriaren arabera 40 eta 60 € artean balio duena eta osorik kentzen dena aurrekontua onartzen baduzu. Diskoa osasuntsu badago eta huts egiten duena kanpoko kaxa edo ekipoa bada, datuak beste euskarri batera kopiatzeak 80 eta 150 € artean balio du. Akats logiko batek —ezabatzea, formateatzea, partizio edo fitxategi-sistema hondatua— 200 eta 400 € artean. Eta akats fisiko batek, firmwarekoak edo kontrolagailukoak, laborategia eskatzen duenak, 500 eta 1.500 € artean. Datuak entregatzeko euskarria aparte doa, eta RAID edo NAS baten aurrekontua disko kopuruaren araberakoa da. Zein tartetan zauden ez da jakiten diagnostikoa egin arte; horregatik, zifra itxia euskarria ikusi ondoren iristen da, ez telefonoz. Tarte bakoitzaren barruan prezioa zerk mugitzen duen hemen kontatzen dugu: zenbat balio du disko bateko datuak berreskuratzeak. Ezer berreskuratzen ez badugu, diagnostikoa bakarrik ordaintzen duzu.

Norbaitek egiaztatutako kopiekin. Datuak berreskuratzea beti da B plana, eta beti da A plana baino garestiagoa. Erreferentzia 3-2-1 araua da: galtzerik ezin duzunaren hiru kopia, bi euskarri desberdinetan, eta horietako bat eraikinetik kanpo. Ia inork egiten ez duen zatia azkena da, eta zerbait frogatzen duen bakarra: berriz leheneratu eta fitxategia irekitzen dela egiaztatu. Inoiz leheneratu ez den kopia bat ez da kopia bat, suposizio bat da. Metodoa urratsez urrats hemen duzu: kopien 3-2-1 araua; eta bulegoko NAS baten eta hodeiko kopiaren artean zalantzan bazabiltza, NAS edo hodeia artikuluan azaltzen dugu zure hutsune-puntuak erabakitzen duela, ez prezioak.