Por que vai lento
o wifi

Cun cable de rede, e repetindo a proba no momento en que realmente notas o fallo, non a outra hora calquera. Conecta un portátil directamente ao router cun cable e fai exactamente o que che fallaba: a videochamada, a descarga, o vídeo. Se por cable todo vai ben, a liña funciona correctamente e o problema está entre o router e o aparello que usas, non na acometida nin no contrato. Se por cable tamén falla, sobre todo se falla á mesma hora ou de forma repetida, aí si hai motivo para chamar ao operador, e chamas cun dato obxectivo na man en vez dunha sensación, o que cambia bastante como te atenden ao outro lado. Un matiz importante: se o fallo é intermitente, proba por cable varias veces en momentos distintos, porque un só intento bo non descarta un problema de liña que só aparece en certas horas do día.

Porque o contrato mide o caudal que chega ata o router, non o que sae del por wifi, e esa diferenza é a que a xente non espera. Dá igual que sexa 1 Gb: en canto o sinal sae do router ten que repartirse entre todos os dispositivos conectados, cruzar os muros da casa, competir coas redes dos veciños que usan o mesmo espazo de radio e axustarse á velocidade do aparello máis lento que teñas acendido nese momento. Ningún wifi doméstico entrega polo aire a mesma velocidade que chega por cable, e canto máis lonxe do router e máis obstáculos polo medio, máis se nota. Por iso o diagnóstico correcto non é «o meu operador estame timando», senón separar as dúas partes: comprobar cun cable que o gigabit chega ao router, e a partir de aí tratar o reparto pola casa como un problema á parte, que se arranxa coa instalación interior, non cambiando de compañía.

Á de 5 GHz sempre que chegue con marxe, porque é máis rápida e está moito menos ocupada ca a de 2,4 GHz, que comparten practicamente todos os veciños do edificio ademais de bastantes aparellos domésticos. A excepción é cando estás lonxe do router ou con varios muros polo medio: aí a de 5 GHz pode chegar tan débil que a de 2,4 GHz, aínda que máis lenta, dá un resultado máis estable, porque atravesa mellor os obstáculos. Se o teu router emite as dúas bandas co mesmo nome de rede, o teléfono escolle pola súa conta segundo un criterio que non sempre coincide co que che convén, e ás veces queda pegado á banda peor mesmo estando preto do router. Nese caso paga a pena separar os nomes de rede, aínda que sexa temporalmente, para comprobar cal vai mellor en cada punto da casa antes de decidir se as deixas xuntas ou separadas.

Serve como proba de diagnóstico, non como arranxo permanente, e a clave está no que pasa despois de reiniciar. Se tras apagalo e acendelo a conexión mellora claramente durante varias horas e despois volve degradarse pouco a pouco, é un sinal bastante claro de que o router se está saturando co uso, xa sexa por memoria, por calor ou polo número de dispositivos conectados, e ese patrón é un dato útil para decidir se toca substituílo. Se en cambio reiniciar non cambia nada, o problema probablemente non está no router senón na cobertura, a canle ou algún aparello concreto, e convén mirar por aí en vez de seguir reiniciando sen motivo. O que non é normal é precisar reinicialo todos os días para que aguante: iso non é mantemento, é un router que está avisando de que xa non dá para o uso que lle estás pedindo, e merece revisión ou cambio en vez de convivir co hábito.

Case nunca, e é unha das compras das que máis se arrepinte a xente. Un repetidor clásico recibe o sinal por wifi e vólveo emitir por wifi, así que cada salto lle resta boa parte da velocidade dispoñible, e ademais crea unha segunda rede con nome propio á que os dispositivos se enganchan aínda que dea peor resultado ca a orixinal, sen que ninguén entenda por que o móbil «vai peor desde que puxemos o repetidor». Un sistema mesh ben colocado é outra cousa: os nodos falan entre eles por unha canle dedicada en vez de competir polo mesmo aire que usan os dispositivos, así que reparte sen penalizar tanto a velocidade. Pero nin o repetidor nin o mesh arranxan nada se o problema real non é de reparto senón de saturación de canle, da liña ou dun aparello concreto: neses casos engadir un nodo máis só suma outra rede competindo polo mesmo espazo, sen tocar a causa real.

Porque entre os dous puntos hai obstáculos que atenúan o sinal moito máis ca a distancia en liña recta, e iso é o que máis sorprende á xente cando o comproba. Dez metros de corredor despexado apenas restan sinal; un só muro de carga, un forxado entre plantas, un armario empotrado cheo de roupa ou un espello grande de corpo enteiro poden restar máis ca atravesar toda a casa por un corredor libre. Tamén conta o ángulo: o sinal atravesa mellor un muro de fronte ca en diagonal, porque en diagonal percorre máis grosor de material aínda que a distancia no plano pareza curta. Por iso a solución case nunca é «un router máis potente», que segue chocando co mesmo obstáculo, senón cambiar o punto desde o que se emite o sinal, de forma que o traxecto ata o cuarto problemático cruce menos obstáculos serios ou os cruce de fronte en vez de en diagonal.

Si, e é das causas que menos se sospeitan porque o aparello lento non é o que se está usando nese momento. O wifi é unha quenda compartida: só un dispositivo transmite á vez en cada banda, así que un antigo que só fala en 2,4 GHz e a pouca velocidade ocupa a súa quenda moito máis tempo do que lle correspondería para mandar a mesma cantidade de datos, e mentres tanto o resto agarda, aínda que estean todos con sinal excelente. Os sospeitosos habituais son aparellos que case ninguén mira: unha impresora antiga, unha cámara de vixilancia de gama baixa, un altofalante ou unha lámpada intelixente barata. Para identificar o culpable, apaga o wifi de todo o que non esteas usando nese momento e repite a proba que che fallaba; se mellora de forma notable, vai reconectando os aparellos dun en un ata atopar cal o empeora outra vez, e esa unidade é a que convén cablear ou substituír.

Cando o fallo por cable é igual de malo que por wifi: aí o wifi queda descartado de todo e o problema é da liña ou do router do operador. Tamén cando o corte ten un patrón horario claro, por exemplo sempre á mesma hora ou cada vez que arrinca un electrodoméstico concreto, porque iso adoita apuntar a interferencia eléctrica ou a saturación previsible, algo que convén medir en vez de seguir probando ás cegas. E cando xa fixeches as comprobacións de banda, canle e aparellos conectados e o resultado segue igual de malo: nese punto insistir pola túa conta comeza a custar máis tempo do que vale, e o que adoita faltar é un diagnóstico de cobertura feito con datos reais, non outra rolda de probas caseiras. Cando chames ou pidas unha visita, leva o resultado da proba por cable e, se a tes, a hora á que ocorre o fallo: con iso o técnico comeza na metade do camiño.