Reparar ou cambiar
o ordenador?

Non paga a pena cando o orzamento da reparación, sumado e non por partes, se achega ao que custa un equipo novo equivalente, ou cando o ordenador xa non pode recibir un sistema operativo con soporte de seguridade aínda que a avaría en si sexa barata de arranxar. Esta segunda razón é a que máis se pasa por alto porque non se nota ao acender a máquina: segue funcionando igual ca sempre, só que xa non é seguro conectala á rede do negocio. Hai un terceiro sinal, máis difícil de admitir: cando a avaría que trae o cliente é a segunda ou a terceira en poucos meses no mesmo equipo. Aí o problema non é a peza que fallou, é que a máquina enteira está chegando ao final, e seguir substituíndo pezas soltas é alongar a agonía en vez de resolver nada. Pide sempre o orzamento completo antes de decidir, nunca peza a peza.

A franxa de cinco a sete anos nun portátil de oficina é unha media, non unha garantía: dentro dela hai diferenzas grandes segundo o uso. Un equipo que viaxa a diario, que leva golpes na mochila ou que traballa moitas horas seguidas sen descanso avellenta antes ca un que queda quieto enriba dunha mesa, porque a calor e os golpes acumulados desgastan a batería, as bisagras e a placa antes de tempo. Tamén pesa a gama: un equipo comprado polo prezo máis baixo adoita chegar aos tres ou catro anos con síntomas que un de gama media non amosa ata pasados os seis. E hai un límite que non depende nada do trato que lle deas, que é o do software: cando o fabricante deixa de dar soporte a esa xeración, a conta atrás márcaa o calendario, non o desgaste físico do equipo.

Antes de gastar en nada, fíxate en cando aparece a lentitude. Se tarda moito só ao arrancar e despois vai razoablemente ben, case sempre é software: programas que se abren sós ao acender e que ninguén lembra ter instalado. Se vai lento todo o tempo, mesmo con poucas cousas abertas, e a luz do disco escintila sen parar, o sospeitoso principal é un disco duro mecánico facendo de pescozo de botella, e aí o cambio a SSD adoita resolvelo por completo. Distinto é se vai ben cunha cousa aberta e se atasca en canto abres varias á vez: iso apunta a que falta memoria para o que lle pides hoxe, non para o que lle pedías cando o compraches. Nese caso, se se pode ampliar a memoria, é máis barato que cambiar de equipo enteiro; se non se pode, aí si empeza a pesar a substitución.

A táboa do artigo dá a regra xeral por idade, pero hai dous matices que a cambian. Un é se o resto da carcasa está san: unha pantalla rota por un golpe nun portátil que polo demais está impecable é un caso claro de cambio, pero se o marco tamén está gretado ou as bisagras xa afrouxan, a pantalla nova convive mal co resto e dura pouco. O outro é a dispoñibilidade da peza: en modelos de máis de catro ou cinco anos, atopar o panel exacto complícase e encarece, e ás veces só hai pezas de recambio de calidade inferior á orixinal. Se o portátil se usa sempre na mesma mesa, outra opción antes de decidir é conectalo a un monitor externo mentres se valora o resto: resolve a urxencia sen gastar na peza mentres se decide se compensa reparar ou substituír o equipo enteiro.

Depende moito do que lle caese enriba. Con auga soa, sen sales nin azucre, as posibilidades de que arrinque ben tras un secado e unha limpeza son bastante altas se se actuou rápido. Con café, refrescos ou calquera líquido con azucre, a cousa cambia: ao secar deixa un residuo pegañento e condutor que segue provocando curtocircuítos días despois aínda que o equipo parecese recuperado, así que aí a limpeza ten que ser máis a fondo, non abonda con deixalo secar. Se podes quitar a batería sen forzar nada, faino antes de que alguén o acenda por erro. E ten en conta que o diagnóstico non sempre é inmediato: ás veces o equipo acende o primeiro día e falla dúas semanas despois, cando a corrosión xa avanzou por dentro. Por iso convén revisalo aínda que pareza que foi ben, sobre todo se dentro hai datos que non estean copiados noutro sitio.

O primeiro paso non é abrir o portátil, é mirar a ficha técnica exacta do modelo, porque o mesmo fabricante vende versións con memoria ampliable e versións con memoria soldada baixo o mesmo nome comercial, cambiando só o sufixo da referencia. Se é ampliable, hai que fixarse tamén en se ten un módulo ou dous: cun único módulo libre pódese engadir sen tocar o que xa leva; cos módulos xa ocupados hai que substituílos, e non sempre compensa mesturar memoria de distinta velocidade, porque o conxunto acaba funcionando á velocidade do módulo máis lento. Canto se nota a ampliación depende de para que uses o equipo: se traballas con moitas lapelas do navegador abertas á vez ou con programas de edición, a diferenza é clara; se o uso é correo e ofimática básica, é probable que o pescozo de botella estea noutro sitio e a ampliación se note menos do esperado.

Antes de dar por feito que é a placa, paga a pena confirmar o diagnóstico, porque hai avarías que se lle parecen sen selo: unha fonte de alimentación que falla de forma intermitente, un módulo de memoria solto ou danado, ou unha pila da placa esgotada poden dar síntomas case idénticos a un fallo real de placa, e son moitísimo máis baratos de resolver. Se o diagnóstico confirma que é a placa, nun sobremesa convén mirar tamén a compatibilidade antes de decidir: substituíla ás veces obriga a cambiar tamén o procesador ou a memoria se o modelo xa non se fabrica, e aí o cálculo achégase máis ao dun equipo novo do que parecía ao principio. Nun portátil, salvo que o equipo sexa recente e de gama alta, case sempre sae máis a conta investir ese diñeiro na entrada dun equipo novo ca nunha reparación que non deixa de ser un parche sobre unha máquina que xa ía para atrás.

Se o equipo era de empresa, hai un paso que a lista xeral non cobre e que convén non saltar: pedir ou gardar constancia de que o disco se borrou ou destruíu, con data e indicando que equipo era. Non fai falta nada complicado, abonda cun documento interno ou co albará do xestor de residuos, pero se algún día hai que demostrar que eses datos xa non existen en ningún sitio, esa constancia é o único que o proba. Para uso particular, antes de vender ou regalar o equipo, pecha sesión en todas as contas e desvincúlao dos servizos que o lembren como dispositivo de confianza; non abonda con borrar ficheiros. E se o equipo funciona pero xa non che serve, valora darllo a alguén con menos esixencias antes que vendelo por pouco diñeiro: para navegar, escribir documentos ou facer videochamadas, un equipo de hai uns anos segue sendo perfectamente válido aínda que xa non aguante traballo esixente.